“Hoe dichter bij de paus, hoe ruimer het geweten”

Betekenis

Dit spreekwoord suggereert dat mensen die dicht bij de hoogste kerkelijke macht, zoals de paus, staan, vaak minder strikt zijn in hun moraal of geweten. Ze kunnen geneigd zijn tot pragmatisme, politieke manoeuvres, of zelfs ethisch twijfelachtig gedrag. Dit komt omdat ze de interne werking van de macht kennen en manieren vinden om regels te omzeilen of hun acties te rechtvaardigen. Het impliceert dat nabijheid tot macht de grenzen van het geweten kan oprekken.

Wanneer gebruik je dit?

Na de onthullingen over financieel wanbeleid in het Vaticaan, reageerde een columnist cynisch: 'Het blijkt maar weer: hoe dichter bij de paus, hoe ruimer het geweten. Sommigen lijken te denken dat regels voor de gewone sterveling zijn.'

Herkomst

Dit spreekwoord is een modernere variant of herinterpretatie van de oudere 'dichter bij Rome'-uitdrukkingen. Het past de oude kritiek op de kerkelijke hiërarchie toe op hedendaagse situaties. Het richt zich specifiek op de paus als symbool van de hoogste macht binnen de kerk. 'Ruimer geweten' is een eufemisme voor een meer flexibele of minder strenge ethische houding.