“Als de duivel oud wordt, leert hij bidden”
Betekenis
Dit spreekwoord betekent dat mensen die lang een slecht leven hebben geleid, vaak op latere leeftijd rustiger en 'braver' worden. Ze lijken dan tot inkeer te komen en zoeken een soort berusting, mogelijk uit angst voor de dood. Het is alsof zelfs de grootste zondaar uiteindelijk het rechte pad kiest. Soms wordt dit wat cynisch bedoeld, suggererend dat de bekering niet helemaal oprecht is. Het kan een teken zijn dat iemand pas verandert wanneer hij geen andere keus meer heeft. Deze uitdrukking zegt iets over de menselijke neiging om pas te veranderen als de omstandigheden dit afdwingen.
Wanneer gebruik je dit?
Je gebruikt dit spreekwoord vaak op een luchtige, soms schertsende manier. Bijvoorbeeld, als een vriend die altijd wilde feestjes gaf plotseling heel serieus wordt en zich inzet voor een goed doel. Dan zeg je lachend: 'Kijk hem nou, als de duivel oud wordt, leert hij bidden, hè?' Het past ook als een notoire ruziemaker op hoge leeftijd opeens vredelievend wordt. Het wijst dan op een opmerkelijke, maar late, karakterverandering.
Herkomst
De herkomst van dit spreekwoord ligt diep in de geschiedenis. Het idee dat zelfs het kwaad of een zondaar berouw toont, is oud. Jacob Cats, een bekende Nederlandse dichter uit de 17e eeuw, kende al een vergelijkbare variant: 'als de duivel oud wordt, leert hij lezen'. Dit laat zien dat de gedachte al eeuwenlang bestaat. De 'duivel' staat hier symbool voor een notoir slecht persoon. Zijn 'leren bidden' staat voor een late bekering of verandering, vaak ingegeven door ouderdom of angst.
Reacties (0)