“Het hemd is nader dan de rok”

Betekenis

Mensen zorgen eerst voor zichzelf. Of ze zorgen voor hun familie en vrienden. Dit staat voor het eigenbelang of het belang van je naaste kring. Vaak zie je dit bij landen. Die geven voorrang aan hun eigen burgers. Het betekent dat je eerst aan je eigen mensen denkt, dan pas aan anderen.

Wanneer gebruik je dit?

Dit spreekwoord gebruik je wanneer iemand duidelijk zijn eigen voordeel of het voordeel van zijn groep kiest. Bijvoorbeeld, als een land kiest om eigen bedrijven te steunen, ook al zou internationale samenwerking voordeliger zijn voor de wereld als geheel, dan zegt men: 'Ach, het hemd is nader dan de rok.'

Herkomst

Dit gezegde komt uit het Latijn. Daar zeiden ze: *tunica proprior pallio*. Dat betekent 'het hemd is dichterbij dan de mantel'. Je hemd zit direct op je lichaam. Een mantel is een buitenkledingstuk. Het hemd voelt dus persoonlijker en dichterbij. In Nederland kreeg het zijn huidige vorm rond het midden van de 16e eeuw.