“Spreken is zilver, maar zwijgen is goud”

Betekenis

Soms is het veel beter om niets te zeggen dan iets te zeggen. Je moet goed nadenken of je opmerking wel gepast of nuttig is. Zwijgen kan ook helpen als praten geen zin heeft, bijvoorbeeld als je vooroordelen niet kunt weerleggen of jezelf niet kunt verdedigen. Het benadrukt de waarde van stilte boven woorden. Het geeft aan dat terughoudendheid vaak meer waard is dan het uiten van gedachten.

Wanneer gebruik je dit?

Na een felle discussie op kantoor, merkte Jan dat het geen zin had om nog meer brandstof op het vuur te gooien. Hij dacht: 'Spreken is zilver, maar zwijgen is goud,' en besloot zijn mond te houden. Dit voorkwam verdere escalatie.

Herkomst

Dit spreekwoord duikt op in het Nederlands rond het midden van de 19e eeuw. De wortels liggen diep, zelfs in de 7e-eeuwse rabbijnse commentaren op de Thora (midrasj), waar staat: 'Is spreken zilver, dan is stilte (zwijgen) is goud'. Men neemt aan dat het Nederlands het, net als het Engels ('speech is silver, silence is golden'), van het Duits heeft overgenomen. De Duitse dichter-theoloog Johann Gottfried Herder schreef al in zijn 'Blumenlese aus morgenländischen Dichtern': 'Lerne schweigen, o Freund. Dem Silber gleicht die Rede, aber zu rechter Zeit schweigen ist lauterers Gold.'