Dieren

“Je kunt een paard wel naar de bron voeren, maar niet dwingen te drinken”

Illustratie: Je kunt een paard wel naar de bron voeren, maar niet dwingen te drinken

Betekenis

Dit spreekwoord legt uit dat je iemand wel de kansen of hulpmiddelen kunt bieden, maar hem niet kunt dwingen om ze te gebruiken. Menselijk gedrag is lastig te sturen. Je kunt wel de weg wijzen of omstandigheden gunstig maken. Maar de uiteindelijke keuze en actie komen van de persoon zelf. Ze moeten het echt zelf willen. Je kunt inspireren, maar niet forceren.

Wanneer gebruik je dit?

Stel je voor dat je een collega probeert te overtuigen van een nieuwe werkmethode. Je hebt alle voordelen uitgelegd, trainingen aangeboden en ondersteuning beloofd. Je hebt het paard naar de bron gebracht. Maar als die collega zich blijft verzetten en de methode niet wil toepassen, dan kun je hem niet dwingen te drinken. De beslissing ligt bij hem.

Herkomst

Dit gezegde komt niet uit de klassieke oudheid of de Bijbel. Waarschijnlijk komt het uit het Engels, waar al sinds de twaalfde eeuw een soortgelijke uitdrukking bestond. De Engelse versie uit 1175 was 'hwa is thet mei thet hors wether me him self nule drinken'. In Nederland werd het rond de negentiende eeuw populair, in diverse vormen. Vooral economen gingen het in de twintigste eeuw veel gebruiken, dankzij John Maynard Keynes. Hij gebruikte de Engelse versie bij gesprekken over geldpolitiek. Soms denken mensen zelfs dat hij het heeft bedacht. Sinds de kredietcrisis duikt het spreekwoord weer vaak op in de media, vooral door discussies over monetair beleid.

Trefwoorden

Delen:

Reacties (0)