“Hoge bomen vangen veel wind”

Betekenis

Dit spreekwoord legt uit dat mensen met een hoge positie, veel invloed of grote bekendheid vaker kritiek, afgunst en tegenslag ervaren. Hoe prominenter je bent, hoe meer je in de schijnwerpers staat en hoe makkelijker je mikpunt wordt van negatieve aandacht. Succes en status trekken niet alleen bewondering aan, maar ook jaloezie en scherpe beoordelingen. Fouten van invloedrijke personen worden harder bestraft en breder uitgemeten dan die van anderen.

Wanneer gebruik je dit?

Je gebruikt dit spreekwoord wanneer je ziet dat een leider, een bekend persoon of een succesvolle organisatie veel kritiek krijgt, vooral na een (kleine) fout. Bijvoorbeeld, als de CEO van een groot bedrijf onder vuur ligt na een misstap, kun je zeggen: 'Tsja, hoge bomen vangen veel wind; mensen verwachten meer van hem en zijn acties worden nauwlettend gevolgd.' Het verklaart waarom prominente figuren altijd extra onder een vergrootglas liggen.

Herkomst

De gedachte achter dit spreekwoord is heel oud, zelfs bekend in de oudheid. De Romeinen kenden dit principe ook, maar gebruikten een andere metafoor. De dichter Horatius schreef 'Feriunt summos fulgura montes' (de bliksems treffen de bergtoppen). In het Nederlands is de formulering met 'hoge bomen' sinds de 17e eeuw gangbaar. Soms werden in varianten ook andere hoge objecten genoemd, zoals Hooft deed met 'de Hoochste torens meest de buyen slaen'.