“Het middel is vaak erger dan de kwaal”

Betekenis

Dit gezegde waarschuwt dat een oplossing of ingreep soms meer schade of problemen veroorzaakt dan het oorspronkelijke probleem. Het draait om de onbedoelde, negatieve gevolgen van een poging tot verbetering. In plaats van verlichting te brengen, kan de 'genezing' de situatie verslechteren. Je moet goed afwegen of de voordelen van een aanpak opwegen tegen de nadelen, want soms kun je het beter laten zoals het is.

Wanneer gebruik je dit?

Stel, een klein bedrijf heeft wat lichte administratieve rompslomp. De manager besluit een duur, complex softwarepakket aan te schaffen dat weken training vereist en vaak crasht. Dan zeg je: "Nu zijn we meer tijd kwijt aan het managen van de software dan aan de administratie zelf. Het middel is vaak erger dan de kwaal."

Herkomst

De wortels van dit spreekwoord liggen in de klassieke oudheid en medische context. In het Nederlands is het al eeuwenoud, gebruikt door schrijvers als der Goes (1710) en L.F. de Beaufort (1730). Zij verwezen naar onervaren artsen die de kwaal verergerden. Het idee is universeel en komt voor in het Duits en Engels.