“De mens wikt, God beschikt”

Betekenis

Dit gezegde betekent dat mensen wel plannen kunnen maken en doelen kunnen stellen, maar dat de uiteindelijke uitkomst vaak niet volledig in hun handen ligt. Er kunnen altijd onverwachte gebeurtenissen plaatsvinden of hogere machten die de dingen anders laten verlopen dan je had bedacht. Het herinnert ons eraan dat we niet alles kunnen beheersen. Je kunt je best doen, maar het lot of een goddelijke wil heeft het laatste woord.

Wanneer gebruik je dit?

Je gebruikt dit spreekwoord als iemands zorgvuldige plannen niet doorgaan, of als je wilt benadrukken dat je je moet neerleggen bij een onverwachte situatie. Bijvoorbeeld, je hebt een perfecte reis tot in detail gepland, maar door noodweer kan het niet doorgaan. Dan kun je zuchtend zeggen: "Ach, de mens wikt, God beschikt."

Herkomst

De gedachte achter dit spreekwoord komt uit de Bijbel, met name uit het boek Spreuken van Salomo. In Spreuken 16:9 staat: 'Het hart des mensen overdenkt zijn weg; maar de Heere stiert [bestuurt] zijn gang'. Hoewel de kern van de gedachte al in het Middelnederlands bestond, is de bekende rijmende variant zoals we die nu kennen, ontstaan in de 17e eeuw.