“As is verbrande turf”

Betekenis

Dit spreekwoord heeft twee betekenissen. Ten eerste, wat gebeurd is, is gebeurd. Je kunt gemaakte keuzes niet meer terugdraaien. Het is zinloos om te blijven piekeren over het verleden, want je kunt de situatie niet veranderen. Ten tweede, het kan kritiek uiten op iemand die veel praat over plannen, maar nooit tot actie overgaat. Praten alleen zet geen zoden aan de dijk, je moet ook doen.

Wanneer gebruik je dit?

Je gebruikt dit spreekwoord als iemand spijt heeft van een vroegere keuze en blijft zeggen 'Als ik nou toch...' Dan kun je zeggen: 'Ach, as is verbrande turf, daar doe je nu niets meer aan.' Je kunt het ook gebruiken als iemand steeds nieuwe ideeën oppert met 'Wat als we eens...', maar nooit iets uitvoert. Dan zeg je: 'As is verbrande turf; praatjes vullen geen gaatjes.'

Herkomst

De kern van dit spreekwoord ligt in het woord 'as'. Dit woord heeft een dubbele lading. Het betekent letterlijk de restanten van iets dat verbrand is, zoals as van vuur of verbrande turf. Daarnaast is 'as' een informele of dialectische variant van het voegwoord 'als'. Het spreekwoord speelt met deze woordspeling, waarbij de fysieke as staat voor iets definitiefs en onomkeerbaars, net als een beslissing uit het verleden.