“Wat Jantje niet leert, zal Jan niet kennen”

Betekenis

Mensen die in hun jeugd geen kennis of vaardigheden opdoen, zullen deze later in hun leven missen. Vroege lessen en ervaringen zijn van groot belang. Wat je als kind niet leert, zul je als volwassene niet weten of kunnen.

Wanneer gebruik je dit?

Dit spreekwoord wordt vaak gebruikt om de nadruk te leggen op het belang van onderwijs en ontwikkeling op jonge leeftijd. Je zegt het bijvoorbeeld wanneer je ziet dat iemand op latere leeftijd worstelt met iets wat in de jeugd aangeleerd had moeten worden: "Ze hadden hem die taalcursus als kind moeten aanbieden. Wat Jantje niet leert, zal Jan niet kennen."

Herkomst

De oorsprong van dit spreekwoord ligt in het Duits. Kerkhervormer Maarten Luther gebruikte hiervoor de namen Hänsel en Hans. De Duitse variant luidt: 'Was Hänsel nicht lernt, das lernt auch Hans nicht'. In het Nederlands werden Hänsel en Hans al snel vervangen door de meer gebruikelijke namen Jan en Jantje.