“Vrijheid, blijheid”

Betekenis

Dit spreekwoord heeft twee kanten. Ten eerste betekent het dat mensen gelukkig zijn als ze zonder dwang kunnen leven. Een mens mag zelf bepalen wat hij denkt en doet. Het gevoel van vrij zijn brengt blijdschap met zich mee. Ten tweede gebruik je het vaak als je onverschillig doet over iemands keuzes. Denk aan iemand die zijn eigen weg gaat en geen advies aanneemt. Of iemand die een heel andere mening heeft dan de rest. Je zegt dan eigenlijk: 'Laat maar gaan, ieder zijn eigen ding.'

Wanneer gebruik je dit?

Mijn buurman heeft zijn huis knalroze geverfd, ondanks alle kritiek. Ach, vrijheid, blijheid, denk ik dan. Hij moet toch zelf weten hoe hij wil wonen.

Herkomst

Oorspronkelijk betekende het spreekwoord dat blijdschap voortkomt uit vrij zijn van dwang. Je ziet dit al in de 'Vrijheids zang' uit 1784 van Pieter Vreede. Daar begint elke strofe met 'Vrijheid, blijheid, lust van 't leven.' Het werd zelfs geassocieerd met Nederland. Rond het midden van de negentiende eeuw was het een echt spreekwoord geworden. De populariteit schoot omhoog in de jaren zestig, met de hippies en hun hang naar persoonlijke vrijheid. Tegenwoordig hoor je het vaak als mensen zeggen dat 'de tijd van vrijheid, blijheid voorbij is'.