“Men noemt geen koe bont of er zit wel een vlekje aan”

Je kunt dit zeggen wanneer je hoort over iemand die is vrijgesproken van een misdaad, maar er toch een ongemakkelijk gevoel blijft hangen. Bijvoorbeeld, 'De rechter heeft hem vrijgesproken, maar men noemt geen koe bont of er zit wel een vlekje aan. Ik denk toch dat hij niet helemaal zuiver is.'

De herkomst van dit spreekwoord ligt in de landbouw, specifiek bij runderen. Vroeger werden Hollandse runderen vaak 'bont' genoemd als ze afwisselend witte en zwarte vlekken hadden. Als een koe 'bont' werd genoemd, had ze ook echt die vlekken. Zo is de betekenis overgebracht naar menselijke verdachtmakingen: als een naam genoemd wordt bij een gerucht, is er vaak een reden voor. Een verwant spreekwoord is 'men noemt geen blaar of hij heeft wat wits', waarbij een blaar een witte vlek op een koeienkop is.