“Men moet de tering naar de nering zetten”

Je gebruikt dit spreekwoord als advies aan iemand die te veel geld uitgeeft of dreigt uit te geven, vooral wanneer de financiële middelen beperkt zijn of verminderen. Stel, een gezin moet rondkomen van minder inkomen omdat een van de ouders werkloos is geworden. Ze moeten misschien hun vakantieplannen wijzigen en minder luxe producten kopen. Dan kun je zeggen: 'Jullie moeten de tering naar de nering zetten', om aan te geven dat ze hun uitgaven moeten aanpassen aan hun nieuwe, lagere budget. Het is een manier om aan te moedigen tot financiële voorzichtigheid.

De gedachte achter dit spreekwoord is al eeuwenoud en bekend sinds de Middeleeuwen. In een 14e-eeuws leerdicht stond al iets soortgelijks: 'Die sijn teer sedt na sijn neringhen dat es groote wijsheit.' Dit betekent dat het wijs is om je uitgaven aan te passen aan je inkomen. Halverwege de 16e eeuw werd het spreekwoord vastgelegd in een vorm die veel lijkt op de huidige: 'men moet setten zijn teeringhe nae zijn neeringhe'. Hierin staat 'tering' voor 'uitgaven' (van 'teren', verbruiken) en 'nering' voor 'inkomsten' of 'levensonderhoud' (van 'neren', een bestaan verdienen).