“Een gast en een vis blijven drie dagen fris”

Betekenis

Dit spreekwoord zegt dat een gast, net als een vis, na ongeveer drie dagen zijn 'versheid' verliest. Het betekent dat bezoekers die te lang blijven, vaak ongemakkelijk worden en de gastvrijheid van de gastheer op de proef stellen. Het is een subtiele manier om aan te geven dat iemands verblijf langer duurt dan wenselijk is. Kortom, na een paar dagen is het tijd om te vertrekken.

Wanneer gebruik je dit?

Je gebruikt dit spreekwoord als iemand langer bij je logeert dan je prettig vindt, en je diegene discreet wilt laten weten dat het tijd is om te gaan. Bijvoorbeeld, als een familielid al een week bij je logeert: 'Ach, je weet wat ze zeggen: een gast en een vis blijven drie dagen fris.'

Herkomst

De oorsprong ligt in een Latijns spreekwoord: *post tres saepae dies vilescit piscis et hospes*, wat betekent 'een gast en een vis zijn na drie dagen waardeloos'. In Nederland duikt het op vanaf het midden van de 16e eeuw, vaak met varianten die gingen over 'neven' of 'naamgasten' (familieleden). De rijmende varianten met 'visch' en 'fris' werden populair en vormden de basis voor de huidige vorm.