“Door schade en schande wordt men wijs”

Betekenis

Mensen leren pas echt goed door tegenslag en fouten. Door verlies te lijden of onhandige beslissingen te nemen, ontdek je hoe je het de volgende keer anders moet doen. Dit spreekwoord geeft vaak troost als iemand iets doms heeft gedaan of benadeeld is. Het benadrukt dat zelfs uit pijnlijke ervaringen waardevolle lessen komen, die je uiteindelijk slimmer maken.

Wanneer gebruik je dit?

Je gebruikt dit spreekwoord als iemand een fout heeft gemaakt of een nare ervaring heeft gehad, maar daar wel veel van geleerd heeft voor de toekomst. Het helpt om de les achter de tegenslag te erkennen. Voorbeeld: "Ik heb mijn spaargeld verloren met die riskante investering, maar goed, door schade en schande word je wijs. Ik zal voortaan veel voorzichtiger zijn met mijn geld."

Herkomst

Dit oude spreekwoord, dat al in de 16e eeuw bestond, gebruikt de allitererende woorden 'schade' en 'schande'. Deze combinatie was destijds heel gebruikelijk. Oude spreekwoordenverzamelingen uit Antwerpen (1545) en Kampen (1550) laten zien dat de essentie van dit gezegde toen al bekend was. Het toont aan hoe lang mensen al geloven dat fouten maken leidt tot wijsheid.