“De natuur gaat boven de leer”
Betekenis
Dit spreekwoord betekent dat iemands aangeboren eigenschappen of karakter sterker zijn dan wat je leert of aanleert. Je diepste aard of instinct heeft vaak de overhand, zelfs als je probeert jezelf te veranderen. Wat van nature in je zit, is bepalender voor je persoonlijkheid en leven. Het legt de nadruk op de invloed van genen en aanleg boven opvoeding of scholing. Uiteindelijk komt iemands ware natuur vaak bovendrijven.
Wanneer gebruik je dit?
Je gebruikt dit als je merkt dat iemand terugvalt in oude gewoontes of eigenschappen, ondanks pogingen om die te veranderen. Bijvoorbeeld: 'Ik heb hem geleerd om geduldiger te zijn, maar hij reageerde toch weer impulsief. Ach, de natuur gaat boven de leer.'
Herkomst
De kern van dit spreekwoord is eeuwenoud. Al in de klassieke oudheid was de gedachte bekend, wat blijkt uit de Latijnse uitdrukking *natura superat doctrinam*. Rond 1500 verscheen het al bijna in de huidige vorm in het Middelnederlands, onder andere in *Dat dyalogus of twispraeke tussen den wisen coninck Salomon ende Marcolphus*. Vanaf de zestiende eeuw werd het een vast onderdeel in diverse spreekwoordenboeken.
Reacties (0)