“De brutalen hebben de halve wereld”

Je gebruikt dit spreekwoord als je iemand ziet die brutaal is en daarvan profiteert. Dit kan bewonderend zijn, bijvoorbeeld wanneer iemand met een gedurfde zet succes heeft. Of het kan kritisch zijn, als iemand op een schaamteloze manier zijn zin krijgt. Soms wordt het zelfs gebruikt als een excuus of motivatie voor eigen vrijpostigheid. Bijvoorbeeld: 'Hij vroeg gewoon om een prijsverlaging en kreeg die direct. Ach, de brutalen hebben de halve wereld.'

De gedachte achter dit spreekwoord is al eeuwenoud. Een verzameling uit 1545 bevatte de uitdrukking: 'wie zich niet schaamt, die krijgt wat'. Dit toonde al aan dat schaamteloosheid voordeel kon opleveren. Oudere versies spraken over 'mensen zonder schaamte' of 'onschamelijken'. Rond 1570 gebruikte schrijver Dirck Volkertszoon Coornhert een soortgelijke zin. Uiteindelijk is de formulering met 'brutalen' de meest gangbare geworden.