“Jong geleerd, oud gedaan”

Betekenis

Dit spreekwoord betekent dat vaardigheden of gewoonten die je op jonge leeftijd leert, je leven lang bijblijven en je gemakkelijk afgaan. Wat je als kind oppikt, wordt een diepgeworteld deel van wie je bent en wat je kunt. Het benadrukt het belang van vroege training en vorming voor blijvende bekwaamheid.

Wanneer gebruik je dit?

Je gebruikt dit spreekwoord vaak om het nut van vroeg beginnen met leren of oefenen te onderstrepen. Als je kind bijvoorbeeld piano leert spelen en er later als volwassene nog steeds plezier in heeft, kun je zeggen: 'Zie je wel, jong geleerd, oud gedaan.' Het wordt ook gebruikt om kinderen te motiveren goede gewoonten aan te leren.

Herkomst

Het idee dat vroege lessen een leven lang meegaan, bestond al in de oudheid. In het Nederlands duiken varianten van dit spreekwoord op in de 17e eeuw. Johan de Brune noteerde in 1636 al 'Ionck bestae, Oud ghedaen'. Ook een Lutherse Bijbelvertaling uit 1648 bevatte de variant 'Jonck gewoon, out ghedaen', een vertaling van het Duitse 'jung gewohnt, alt getan' dat al een eeuw eerder bekend was.